Әлемде тарихи-мәдени туризмге деген сұраныс жыл санап артып келеді. Бүгінде саяхатшылар жай ғана демалып қайтпай, барған елінің өткен тарихына терең бойлап, шынайы мәдени құндылықтармен танысуды қалайды. Статистикалық деректерге сүйенсек, мәдени турлар жалпы туристік нарықтың жартысынан астамын иемденіп отыр. Бұл бағыт алдағы уақытта да қарқынды дамып, саланың нарықтық құны 2026 жылғы 647,5 миллиард доллардан 2033 жылға қарай 937 миллиард долларға жетеді деп болжануда.
Осы жаһандық тренд аясында Түркия адамзаттың ортақ мұрасын сақтау және оны туристерге жаңа қырынан таныстыру бойынша көш бастап тұр. Елдегі көне ескерткіштерді қалпына келтіру мен сақтау жобалары тарихты келешек ұрпаққа жеткізіп қана қоймай, саяхатшылардың сапарын бұрынғыдан да қызықты ете түсуде. Соның ішінде Анталья өңіріндегі Андриаке (Andriake) археологиялық кешені мен Ликия өркениетінің мұражайындағы қалпына келтіру жұмыстары, сондай-ақ Сиедра (Syedra) көне қаласында жаңа келушілер орталығының ашылуы мәдени туризмнің жаңа тынысын ашты.
Андриаке және Ликия өркениетінің мұражайы: Көне дәуірге саяхат
Көне Ликия өркениетінің ең маңызды портты қалаларының бірі болған Андриаке бүгінде Антальяның Демре ауданында орналасқан. Қалпына келтіру және абаттандыру жұмыстарынан кейін бұл бірегей кешен қайтадан есігін айқара ашты. Саяхатшылар мұнда жақсы сақталған су құбырларын, монументалды римдік субұрқақты (нимфей), Порт көшесін, көне кеме тұрақтары мен «Плакома» деп аталатын агораны (орталық алаң) тамашалай алады.
Андриаке Түркияның ең алғашқы әрі ең танымал жаяу жүру бағыты — «Ликия жолының» (Lycian Way) бойында орналасқан. Халықаралық басылымдар тарапынан әлемдегі ең әдемі соқпақтардың бірі деп танылған бұл бағытпен жүретін саяхатшылар енді Андриакеге соғып, оның жаңа инфрақұрылымының игілігін көре алады. Кешен ішіне табиғи сипатын бұзбайтын ағаш және гранит соқпақтар төселген, бұл туристерге ерекше жайлылық сыйлайды.
Абаттандырылған жолдың соңында келушілерді көне астық қоймасының (Granarium) орнында ашылған Ликия өркениетінің мұражайы күтіп алады. Жаңартылған заманауи көрме залында Ликия қалаларынан табылған мүсіндер, саркофагтар, көне тиындар мен жазбалар қойылған. Көрменің басты жаңалығы — 2024 жылы Андриакеден табылған, «мың гүл» (millefiori) техникасымен жасалған шыны бұйымдар мен тақталар. Бұл жәдігерлер Анадолының ежелгі шыны үрлеу өнерінің жоғары шеберлігін көрсетеді.
Сиедра көне қаласындағы жаңа келушілер орталығы
Аланьяның көркем табиғаты аясында, Асартепе төбесінің басында орналасқан Сиедра көне қаласы біздің заманымызға дейінгі IX ғасырдан бастау алады. Оның ең гүлденген кезеңі Рим және Шығыс Рим империялары уақытына сәйкес келеді.
Бүгінгі таңда саяхатшылар Сиедраның бағаналы көшесін, Үлкен моншаны, Жиналыс ғимаратын, шомылдыру рәсімі өтетін үңгірді және Жерорта теңізінің ғажайып панорамалық көрінісін тамашалай алады. Ал Үлкен моншаның ішінен табылған және Геркулестің 12 ерлігін бір панельде бейнелеген әйгілі «Сиедра мозаикасы» көне өнердің бірегей жауһары болып табылады.
Түркияның «Болашаққа мұра» (Legacy for the Future) жобасы аясында Сиедрада ауқымды абаттандыру жұмыстары аяқталып, жаңа келушілер орталығы (Visitor Centre) іске қосылды. Енді көне қала қонақтарды күн сайын сағат 09:00-ден 18:00-ге дейін күтеді.
