Trusted Kazakhstan: Қазақстан жаһандық IT-компаниялар мен мамандар үшін қандай қолайлы орта қалыптастырып жатыр?

Технологиялық компанияны басқа елде бизнес бастауға не итермелейді? Неліктен кәсіпкерлер команданы сол жақта жасақтауды шешеді, ал тәжірибелі маман басқа елге қоныс аударып, мансабын сонда жалғастыруды таңдайды?

Кәсіпкер үшін тек төмен салық немесе заманауи инфрақұрылымның болуы аздық етеді. Оған жұмыс істеу тәртібі ашық, бизнесті тіркеу оңай, маман табуға, тиісті мәртебе алуға және істі кеңейтуге қолайлы жағдай жасалған ел керек. «Trusted Kazakhstan» тұжырымдамасы дәл осы қағидатқа негізделген.

Astana Hub бас директоры Мағжан Мадиев бұл ойды былайша өрбітеді:

«Қазақстан халықаралық IT және AI мамандары, кәсіпкерлер мен технологиялық компаниялар ұзақ мерзімді қызмет пен бизнесті кеңейту үшін таңдайтын қолайлы ортаны жүйелі түрде қалыптастырып келеді».

*Тәжірибеде бұл қалай көрініс табады?*

Қазақстаннан әлемдік нарыққа шығып жұмыс істеуге бола ма?

Соның бір айқын көрсеткіші — технология экспорты. 2020 жылы қазақстандық IT-қызметтердің экспорты 33,5 миллион долларды құраса, 2025 жылдың қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш 1,142 миллиард долларға жетті. Бүгінде отандық IT-шешімдер 110-нан астам елге экспортталады.

Демек, бұл қазақстандық нарықтың технологиялық компания үшін тек соңғы мақсат емес, қайта өзге де халықаралық нарықтарға қадам басып, дамуға жол ашатын ыңғайлы алаңға айналатынын білдіреді.

Бұған елдің дамыған цифрлық инфрақұрылымы да айтарлықтай септігін тигізеді. Мәселен, БҰҰ-ның Электрондық үкіметті дамыту индексінде (UN E-Government Development Index 2024) Қазақстан 193 елдің арасында 24-орынға ие болды.

Мұнымен қатар, ел халықаралық деңгейдегі цифрлық байланыс жүйесін дамытып келеді. Ақтаудан Қорғасқа дейінгі ұзындығы шамамен 4,5 мың шақырым болатын «Батыс — Шығыс» гипермагистралі Транскаспий талшықты-оптикалық байланыс желісімен бірігіп, Еуропа, Орталық Азия және Қытай арасындағы цифрлық дәліздің негізгі бөлігіне айналмақ.

Осылайша, Қазақстанның географиялық орналасуы жаңа мазмұнға ие болып, бұл ел тек тауарлар ғана емес, сонымен қатар деректер, цифрлық қызметтер мен технологиялар ағыны өтетін маңызды хабқа айналып келеді.

Шетелдік кәсіпкер немесе маман үшін елмен танысу ауқымды стратегиялардан емес, ең алдымен нақты әрі практикалық сұрақтардан басталады. Бұл ретте Қазақстанда Digital Nomad Visa мен Digital Nomad Residency сияқты тиімді құралдар жұмыс істейді. Мұнда Astana Hub қатысушыларына арнайы режим қолжетімді, ал «Астана» халықаралық қаржы орталығы ағылшын жалпы құқық қағидаттарына негізделген дербес құқықтық юрисдикцияны ұсынады.

Мұның бәрі елге деген алғашқы қызығушылықтан бастап нақты жобаны іске қосуға дейінгі біртұтас бағытты айқындайды.

Алайда, тек инфрақұрылымның өзі аздық етеді: технология жасай алатын мамандар болмаса, технологиялық компаниялар да өмірге келмейді.

*Trusted Kazakhstan. Технологияны жасайтын мамандарды қайдан табуға болады?*

Бұл — жаһандық AI бәсекесіндегі ең басты мәселелердің бірі. Деректер орталықтарын салып, инвестиция тартуға және бизнес үшін арнайы режимдер құруға болады. Алайда инженерлер, зерттеушілер, кәсіпкерлер мен AI мамандарынсыз технологиялық экожүйе жұмыс істей алмайды. Сондықтан адами капитал «Trusted Kazakhstan» тұжырымдамасының тағы бір маңызды тірегіне айналып отыр.

Бүгінде елімізде AI Qyzmet, AI Sana, Tomorrow School және QazCoders сияқты бастамалар кеңінен қанат жайып, жоғары оқу орындарында жасанды интеллект бағытындағы арнайы бағдарламалар жүзеге асырылып жатыр. Сонымен қатар, халықаралық деңгейдегі сарапшыларды тартудың тиімді тетіктері де пысықталуда.

Мәселе тек кадр санын арттырумен шектелмейді. Ең бастысы — олардың ортаға әкелетін тәжірибесі. Шетелдік мамандар өз білімімен бөлісіп қана қоймай, жаңа командалар жасақтайды, ауқымды жобаларды іске қосады және жергілікті IT-қауымдастықты жаһандық кәсіби желілерге белсенді түрде енгізеді.

Бұл сенімнің жаңа деңгейін қалыптастырады: мамандар Қазақстанға тек уақытша жұмыс істеу үшін емес, оның бірегей технологиялық ортасының ажырамас бөлігіне айналу үшін келеді.

*Неге дәл сенім?*

Өйткені компания немесе маман үшін жаңа елге келу туралы шешімді бір рет қабылдау оңай. Ал олардың сол жерде тұрақтауы, инвестиция салуы, командасын ұлғайтып, келесі жобаларын жүзеге асыруы үшін шынайы сенім қажет.

Осы тұста басты сұрақ туындайды: бизнес пен мамандарды осында тұрақтап қалуға не сендіре алады? «Trusted Kazakhstan» — бұл жай ғана кезекті жарнамалық науқан немесе жекелеген мемлекеттік құрал емес. Бұл — халықаралық бизнестің ең өзекті, практикалық сұрақтарына нақты жауап беретін тұтас жағдайлар жүйесі:

Мұнда компания ашуға бола ма? Ойын ережелері ашық па? Білікті маман табу оңай ма? Қаржы көздері қолжетімді ме? Цифрлық қызметтер ойдағыдай жұмыс істей ме? Бизнесті кеңейтуге мүмкіндік бар ма? Халықаралық кәсіби орта қалыптасқан ба?

Кәсіпкер, инвестор немесе маман осы сұрақтардың барлығына оң жауап тапқан сайын, елге деген бастапқы қызығушылық ұзақ мерзімді тұрақты жұмысқа айналады.

*Бұл экожүйенің іс жүзінде қалай жұмыс істейтінін қайдан көруге болады?*

Қазақстанда 23 қыркүйек пен 23 қазан аралығында жасанды интеллект пен технологиялар саласындағы маңызды оқиғаларды біріктіретін AI MONTH өтіп жатыр.

Әзірлеушілер, кәсіпкерлер, стартаптар, инвесторлар, халықаралық технологиялық компаниялар, зерттеушілер мен мемлекет бұл жерде хакатон және білім беру бастамаларынан бастап, халықаралық талқылаулар мен инвестициялық алаңдарға дейінгі әртүрлі форматтарда бас қосады.

AI MONTH аясындағы ең басты халықаралық оқиға — 1–3 қазанда Астанада өтетін AI & Digital Bridge 2026 форумы.

«Trusted Kazakhstan» тұжырымдамасының іс жүзінде қалай жұмыс істейтінін дәл осы жерден көруге болады.

Халықаралық қатысушылар елдің технологиялық дамуы туралы жай ғана естіп қоймай, компаниялар мен өнімдерді өз көздерімен көреді, негізін қалаушылармен, әзірлеушілермен және инвесторлармен тікелей танысып, сенімді серіктестер таба алады және Қазақстанның технологиялық экожүйесінің ішкі жұмысын толық түсіне алады.

Форумның басты хедлайнерлері қатарында Network School негізін қалаушы Баладжи Шринивасан, Higgsfield AI компаниясының тең құрылтайшысы әрі CTO-сы Ерзат Дулат және Crimson Education компаниясының тең құрылтайшысы әрі CEO-сы Джейми Битон бар.

Олардың қатысуы бүгінгі таңда технологиялық экономикалар өзара бәсекеге түсетін үш негізгі ресурсты — кәсіпкерлікті, технология мен адами капиталды айқын көрсетеді.

AI & Digital Bridge бағдарламасына жасанды интеллект пен оның экономикаға, инвестициялар мен венчурлық капиталға әсері, технологиялық кәсіпкерлік, цифрлық инфрақұрылым, стартаптар, таланттар, Creative Industries және GameDev бағыттары енген. Сондай-ақ форум аясында технологиялық көрме, Startup Alley, Astana Hub Battle және компаниялар, инвесторлар мен технологиялық командалардың тікелей қарым-қатынас жасауына арналған басқа да форматтар жұмыс істейді.

«Trusted Kazakhstan» тұжырымдамасының тәжірибелік мәні де міне, осында: әлемге Қазақстан туралы жай ғана айтып қою емес, халықаралық қызығушылықты нақты жобаларға, серіктестіктерге, компанияларға және ұзақ мерзімді жұмысқа айналдыратын орта қалыптастыру.